Hàng triệu tấn bùn thải công nghiệp, kênh rạch tại TP.HCM đang được đổ mà chưa qua xử lý hoặc không biết đổ đi đâu, tình trạng này tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường và đe dọa sức khỏe con người.

Bốn năm trước, tình trạng bí chỗ đổ bùn thải tại TP.HCM đã ở mức báo động, dù vào thời điểm đó, mỗi ngày chỉ có khoảng 2.000 tấn bùn. Đến nay, trong khi mặt bằng đổ bùn thải ngày càng khan hiếm thì lượng bùn thải tại TP.HCM đã vượt con số 4.000 tấn/ngày, chủ yếu từ hệ thống cống rãnh, bùn hầm cầu, các hoạt động xây dựng, các khu công nghiệp (KCN), cơ sở sản xuất… Ngoài ra, đang và sẽ phát sinh thêm hàng triệu tấn bùn thải từ các dự án nạo vét kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, Tàu Hủ - Bến Nghé, Tân Hóa - Lò Gốm, các tuyến metro, hầm Thủ Thiêm…

Picture
Nạo vét kênh Nhiêu Lộc, Tp. HCM
Nguy cơ ô nhiễm

Đáng nói, khối lượng bùn thải khổng lồ này phần lớn được đổ trực tiếp tại các bãi đổ ở ngoại thành mà chưa qua quá trình loại bỏ chất độc hại, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm không khí, nguồn nước… Trong đó, hàng trăm tấn bùn thải công nghiệp mỗi ngày, nhất là từ các hoạt động sản xuất thuộc da, kim loại, xi mạ… nếu không được xử lý đến nơi đến chốn sẽ gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Kết quả nghiên cứu của ĐH Bách khoa TP.HCM cho thấy, dịch chiết từ bùn thải trên có hàm lượng chất hữu cơ trong nước, kim loại nhôm, sắt, crôm, niken, kẽm và đồng cao. Do đó, việc sử dụng bùn thải sản xuất để bón cho cây xanh như thời gian qua sẽ khiến các chất thải nguy hại trong bùn khi gặp nước mưa sẽ ảnh hưởng đến nước mặt, nước ngầm và chất lượng đất.

Chưa kể, trong quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa ở TP.HCM, nhiều kênh rạch bị bồi lắng và ô nhiễm trầm trọng. Trong bùn lắng đọng, có tồn tích lâu ngày các chất thải trên kênh rạch, ngoài các chất thải rắn, rác, mùn bã hữu cơ, còn có các chất ô nhiễm độc hại có thể gây ra những hậu quả môi trường trong khi nạo vét, đổ bỏ. Theo Chi cục Bảo vệ môi trường TP.HCM, hiện các kênh rạch nội thành TP.HCM đều bị ô nhiễm nghiêm trọng. Các chỉ tiêu về chất hữu cơ, chất thải rắn lơ lửng, kim loại, vi sinh luôn ở tình trạng vượt tiêu chuẩn cho phép từ 2 - 9 lần.

GS-TSKH Lê Huy Bá - Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ và quản lý môi trường TP.HCM nhận xét, nếu không xử lý bùn thải mà đổ trực tiếp ra môi trường như cách TP.HCM đang làm chỉ là chuyển ô nhiễm từ điểm này sang điểm khác. Bởi thực trạng ô nhiễm đã biến các tuyến kênh tại TP thành kênh “chết”, hầu như không còn sinh vật nào có thể sinh sống. Do đó, nếu đổ bùn thải ra môi trường xung quanh thì cũng không cây cối nào sống được và còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người.

Hiện nay, bùn sau khi thu gom được vận chuyển đến đổ bỏ tại các khu đất trống cách xa khu dân cư hoặc tại các ao nuôi thủy sản cần được san lấp, thậm chí đổ vào bất cứ khu vực nào có thể. Chính việc đổ bùn tràn lan và hoàn toàn không được xử lý như hiện nay sẽ gây ảnh hưởng đến môi trường, đặc biệt là việc tích tụ các kim loại, gây tình trạng mất vệ sinh, mùi hôi thối. Nghiêm trọng hơn, bùn thải đang gây ra những ảnh hưởng nặng nề do được đổ bỏ, chôn lấp không có lớp lót chống thấm nên các chất ô nhiễm thấm xuống nguồn nước ngầm và nước mặt làm cho chất lượng nguồn nước bị suy giảm.

Picture
Dự án Vệ sinh môi trường TP.HCM sẽ nạo vét hơn 1 triệu tấn bùn dưới kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè
Thiếu nhà máy xử lý bùn thải

Vấn đề thiếu bãi đổ bùn thải tại TP.HCM hiện rất nan giải. Thời gian qua, bùn thải được đổ khắp nơi có thể, chủ yếu tập trung ở ngoại thành như huyện Bình Chánh, Hóc Môn, Cần Giờ, Củ Chi, quận 9, Thủ Đức… Vừa qua, bổ sung thêm bãi đổ ở Q.Bình Tân song vị trí này cũng sẽ sớm quá tải trong thời gian tới. Theo GS Bá, nếu cứ giải quyết bùn thải bằng cách tận dụng các bãi đất trống để đổ bùn tạm, nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao và cũng không mặt bằng nào kham nổi. Với một đô thị lớn như TP.HCM, để giải quyết bền vững bài toán môi trường, việc quy hoạch, xây dựng một nhà máy xử lý bùn thải đúng tiêu chuẩn là hết sức cần thiết. Đến nay, TP.HCM vẫn chưa có nhà máy xử lý chất thải nguy hại nào dành cho bùn thải. Thậm chí, đối với chất thải nguy hại phát sinh từ hoạt động sản xuất công nghiệp cũng đang rất khó khăn trong việc xử lý vì thiếu nhà máy.

TS Nguyễn Hồng Bỉnh - Phó chủ tịch Hội Khoa học kỹ thuật xây dựng TP.HCM cho rằng, việc đổ trực tiếp bùn thải ra môi trường như hiện nay không chỉ gây ô nhiễm mà còn lãng phí tài nguyên môi trường. “Bởi thực tế, sau khi được xử lý hết các thành phần độc hại, bùn thải hoàn toàn có thể được tận dụng làm vật liệu xây dựng (bê tông, gạch..) và san nền, giúp hạn chế đáng kể tình trạng khai thác đất mặt tại các quận, huyện ngoại thành để phục vụ việc san lấp. Cần nhấn mạnh rằng, việc quy hoạch và xây dựng ngay hệ thống quản lý lượng bùn nói trên bao gồm cả các nhà máy xử lý, tái chế và tái sử dụng bùn là vấn đề cấp thiết và cấp bách trước mắt, trước khi vấn đề ô nhiễm bùn tại TP ngày càng nghiêm trọng hơn”, TS Bỉnh nói.


Nếu không xử lý bùn thải mà đổ trực tiếp ra môi trường như cách TP.HCM đang làm chỉ là chuyển ô nhiễm từ điểm này sang điểm khác

GS-TSKH Lê Huy Bá 
Viện trưởng Viện Khoa học công nghệ và quản lý môi trường TP.HCM



Có dự án xử lý bùn thải nhưng chưa thể triển khai

Theo Sở Tài nguyên - Môi trường TP.HCM, hiện đồ án quy hoạch bãi đổ bùn thải trên địa bàn TP chỉ dừng lại ở việc quản lý đối với bùn nạo vét cống rãnh, kênh rạch. Còn lại rất nhiều loại bùn thải phát sinh từ hoạt động xây dựng, rút hầm cầu, các nhà máy xử lý nước thải trong các KCN... vẫn chưa được định hướng quản lý, áp dụng công nghệ xử lý phù hợp. Từ năm 2002, Công ty thoát nước đô thị TP được giao lên kế hoạch xây dựng nhà máy xử lý bùn thải hơn 40 ha tại Bình Chánh. Tuy nhiên, đến năm 2007 công ty mới chính thức được giao đất và đến nay dự án vẫn chưa thể triển khai vì chưa hoàn tất bồi thường giải tỏa.

Bạ đâu đổ đó

Cuối tháng 9 vừa qua, Cục Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (C49), Bộ Công an phối hợp các cơ quan chức năng phát hiện 40 tấn bùn thải chứa thuốc sát trùng chưa qua xử lý được chôn lấp sơ sài tại bãi rác Đông Thạnh (Hóc Môn). Lượng bùn thải nói trên được xác định là của Công ty CP thuốc sát trùng VN - Xí nghiệp Bình Triệu được vận chuyển về đây chôn lấp mà chưa qua xử lý. Theo đánh giá của Sở Tài nguyên - Môi trường TP.HCM, thực trạng thiếu chỗ đổ bùn thải tại TP.HCM tồn tại gần 30 năm qua, và đang có tình trạng các đơn vị sản xuất, nạo vét đổ bùn thải rất tùy tiện, thậm chí bạ đâu đổ đó.
Nguồn: Thanh Nien Online, 24/10/2011
 
 
Nếu không có con mắt tinh đời, tài tổ chức và các mối quan hệ của người cha, ông "vua" giấy vụn của một thời thì chắc chắn sẽ không thể có ông "vua rác" như những người đồng hương ở Cali của David vẫn thường gọi anh ngày hôm nay.

Đến khoảng giữa năm 1983, khi số lượng giấy loại lượm về quá nhiều, bán không xuể, cha anh tính chuyện lập công ty để đóng kiện giấy loại xuất khẩu. Do vẫn còn quan hệ với môt số nhà máy giấy ở Đài Loan, ông đã đi một chuyến vừa du lịch vừa tìm đầu mối để xuất hàng giấy tái chế.

Lúc ấy, lại phát sinh vấn đề mua máy đóng kiện, gần 200.000 USD, không có vốn cũng không có uy tín mua trả góp, phải thương lượng mãi, nhà máy sản xuất mới cho trả góp 5 năm. Cha anh quyết định dời nhà sang thành phố Oakland, nơi có kho bãi rẻ hơn và nguồn nguyên liệu dồi dào hơn. Tới nơi ở mới, cả nhà vẫn mướn chung cư (16 người ở 2 phòng, ngủ giường tầng), tiết kiệm tối đa để tập trung vốn làm ăn.

TIN LIÊN QUAN

Cũng trong năm 1983, công ty của gia đình ra đời (công ty Cogido Recycling). Mọi người trong nhà vẫn vừa đi lượm giấy loại vừa mua lại để đóng kiện xuất sang Đài Loan. Công ty bắt đầu hướng dẫn cho những người đồng hương từ VN mới sang cùng làm nghề gom rác rồi thu mua lại của họ.Lúc đầu, chỉ có khoảng 7 gia đình VN đi thu gom, nhưng tới năm 87 thì có 70-80 gia đình tham gia vào việc này. Dần dần người VN thu gom gần hết giấy loại và phế liệu của các thành phố San Francisco, Oakland… và lan rộng ra khắp vùng Cali. Tới năm 1987, gia đình David mở nhà máy thứ 2 ở San Jose, công việc làm ăn ngày càng phát triển..

Lên ngôi "vua rác" ở Cali

Năm 1989, công ty rác lớn thứ 4 ở Mỹ mua lại công ty của gia đình David. Ông chú và David được mời ở lại làm việc, quản lý 3 nhà máy tái chế và 1 nhà máy sản xuất phân từ rác và 1 khu xử lý rác. Đây là thời gian mà David được học hỏi rất nhiều những kinh nghiệm về việc xây dựng và vận hành khu liên hợp xử lý rác hiện đại.
Năm 1991, David rời khỏi cương vị quản lý của công ty nói trên, năm 1992, anh thành lập công ty mới lấy tên California Waste Solution (CWS). Do có kinh nghiệm công tác 2 năm tại công ty lớn, David đã thắng trong cuộc đấu thầu đầu tiên giành quyền thu gom và xử lý rác ở thành phố Oakland. Về sau CWS mở rộng quy mô hoạt động khắp Bắc Cali. CWS có 4 nhà máy chế biến rác ở Mỹ và 1 nhà máy ở Philippines.

Đến nay, CWS có chi nhánh ở Oakland, San Jose, Sacramento, Conta Costa và Solano. Công ty ngày càng ăn nên làm ra và David Dương được mệnh danh là "ông vua" chế biến rác và phế liệu trong cộng đồng người Việt ở Mỹ.

Đội ngũ chuyên viên của CWS ngày nay có những người từng làm việc trong Ủy ban bảo vệ môi trường của Cali, có người đang là giáo sư, trưởng phòng giám sát các khu chôn lấp. Hiện tại có khoảng 17 chuyên gia môi trường, nhân viên gần 400, trong đó có nhiều người VN, làm ở các nhà máy phân loại, tài xế xe tải…

Nhưng con đường phát triển đi lên của CWS không hề suôn sẻ mà đã gặp không ít thử thách cam go mà mới đây nhất là vụ thắng kiện gây xôn xao dư luận người Việt ở Cali giữa năm 2006.

Thắng thầu trong một "cuộc chiến" không cân sức

Hai anh em David và Victor Dương (thứ 2 và thứ 3 từ bên phải qua) trong phiên điều trần của Hội đồng thành phố San Jose năm 2006 - Ảnh: Calitoday

Thông tin từ báo chí tiếng Việt ở Hoa Kỳ cho biết, tháng 8 năm 2006, thay vì phải đóng cửa nhà máy, David Dương đã lật ngược ván cờ khi đưa công ty mình thoát khỏi tình thế hiểm nghèo.David Dương đã trúng thầu hợp đồng chế biến rác lớn ở San Jose sau khi vượt qua một công ty của Mỹ đã làm ăn lâu đời tại đây, trong cuộc bầu chọn có các nghị viên thành phố tham gia với số phiếu tuyệt đối 10/10.

Sự kiện trên được báo chí tiếng Việt ở Mỹ đánh giá không chỉ là chiến thắng của riêng triệu phú David Dương. Sâu xa hơn, đây chính là sự biểu lộ sức mạnh của cộng đồng Việt Nam ở thành phố 1 triệu dân này.

Thắng lợi của David Dương được xem là chiến thắng lớn, không chỉ về mặt kinh tế mà còn về mặt tinh thần đối với nhiều thương gia Việt hiện đang sinh sống và làm ăn ở San Jose. Hơn nữa, công ăn việc làm của con em người Việt ở CWS được đảm bảo.

Nói như David Dương: "Chúng tôi không thể thua vì như thế sẽ làm mất "chân đứng" của cộng đồng hơn 100.000 người Việt ở San Jose".

Mơ về một sân golf hiện đại trên bãi rác Đa PhướcDavid đang giới thiệu mô hình bãi chôn rác Đa Phước với lãnh đạo TP.HCMNăm 1989, David trở về VN lần đầu. Năm 1993, anh đưa cha mẹ về thăm quê hương, cả hai người đều khuyến khích David về VN làm ăn vì thấy môi trường VN ô nhiễm nhiều quá.Năm 1994, David mang 3 chuyên viên Mỹ về VN, cùng anh đi dọc đất nước, từ Hải Phòng theo các thành phố lớn về tới TP.HCM để theo dõi tình hình rác thải, nghiên cứu tìm ra cách thức thu gom và xử lý tốt hơn. Nhưng lúc đó chưa phải là thời điểm thích hợp đế có thể đầu tư, anh quay về Mỹ, tiếp tục mở mang công ty của mình bên đó, lời hẹn với cha mẹ đành gác lại.

Năm 2003, một đoàn công tác của lãnh đạo TP.HCM tới Mỹ kêu gọi đầu tư. Trong lĩnh vực xử lý ô nhiễm, phía Mỹ giới thiệu David, một doanh nhân người Mỹ gốc Việt rất thành công trong lĩnh vục này như một đối tác đáng tin cậy.

David được ông Mai Quốc Bình (khi đó là Phó Chủ tịch TP.HCM) trực tiếp mời về VN và thông báo, thành phố đang chủ trương xã hội hóa lĩnh vực này.

Anh trở về, được lãnh đạo thành phố ủng hộ, chỉ yêu cầu anh "làm cho đàng hoàng, mọi khó khăn sẽ được can thiệp giải quyết hết". Nói vậy, nhưng thủ tục vẫn rườm rà, mãi đến tháng 12 năm 2005, David mới cầm trên tay giấy phép đầu tư và chính thức bắt tay vào việc xây dựng khu liên hiệp xử lý rác trên khu đất sình lầy rộng 128 ha thuộc xã Đa Phước, huyện Bình Chánh.

Tiếp nhận khu đất được giao, tiếng là 128 ha nhưng mỗi khi thủy triều lên, chỉ còn 40 ha là đất, còn thì ngập nước mênh mông. Việc đầu tiên phải làm là xây dựng hệ thống đê bao vững chắc để chống triều, rồi gia cố thật kỹ phần nền móng và các lớp lót ngăn chặn tuyệt đối nước rỉ rác không cho thấm xuống làm ô nhiểm nguồn nước ngầm, lắp đặt hệ thống thu nước ngầm bên dưới để nền móng được vững, thu và xử lý toàn bộ nước rỉ rác…

“Mình dám tiên phong trong lãnh vực không ai dám làm vì sẽ đem về lợi ích rất lớn cho người dân, cho đồng bào, khi đó chắc chắn nguồn lợi về kinh tế sẽ tự đến…”,David Trung tâm sự.Công việc nhiều, tất cả đều đòi hỏi kỹ thuật cao và kỹ lưỡng nhưng lại phải thi công và hoàn thành thật nhanh vì thành phố đang khủng hoảng nơi chứa rác. David và đội ngũ chuyên gia nước ngoài, kỹ sư và công nhân làm việc hối hả, hầu như không có ngày nghỉ để chỉ sau chưa gần 2 năm hoàn thành việc thi công giai đoạn 1.Từ tháng 11 năm 2007, bãi rác Đa Phước đã chia sẻ 1/3 khối lượng xử lý rác thải cho thành phố khi bắt đầu tiếp nhận xử lý mỗi ngày 3.000 tấn rác. David đang quyết tâm sẽ hoàn thành những hạng mục còn lại của khu liên hợp gồm một nhà máy phân loại rác tái chế công suất 500 tấn/ngày, 1 nhà máy sản xuất phân hữu cơ công suất 100 tấn/ngày và 3 bãi chôn lấp rác hợp vệ sinh cùng với hệ thống thu và xử lý nước thải hoàn chỉnh.

Trước thềm năm mới, đứng giữa bãi rác hiện đại nhất VN đang hình thành, David nói về một giấc mơ có thực. Sau 20 năm nữa, nơi anh đang đứng sẽ trở thành một sân golf hiện đại có hạng ở châu Á, anh tự hứa với mình sẽ làm hết sức để trả lại cho Đa Phước một không gian trong lành và xanh ngát.

Đem về quê hương tất cả những kinh nghiệm mà mình học hỏi được ở xứ người, góp phần xây dựng quê hương Việt là tâm huyết của thế hệ cha anh, của anh. David Dương bảo, mình trở về lúc này thật đúng lúc, khi "con tàu Việt Nam" đang tiến ra biển lớn, đang cần rất nhiều "thủy thủ" và "tài công" giỏi giang, dày dạn kinh nghiệm.


Nguồn: Việt Báo, 12/02/2008
 
 
Nếu ví công nghệ, thị trường thế giới như biển lớn mà con thuyền Việt Nam đang hướng đến thì việc doanh nhân việt kiều Mỹ David Dương Trung xây dựng Khu liên hợp xử lý rác Đa Phước với quy trình công nghệ hiện đại nhất Việt Nam là một đóng góp lớn, rút ngắn con đường tiến ra biển lớn…

Báo chí gần đây nhắc nhiều đến một người Mỹ gốc Việt đã dám “liều” đầu tư 90 triệu USD thực hiện dự án xây dựng khu liên hợp xử lý rác hiện đại nhất Việt Nam. Anh tên là David Dương Trung, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc công ty California Waste Solution. Cùng với 17 kiều bào khác, anh vừa được UBND TP.HCM tặng bằng khen vì những đóng góp tích cực cho công cuộc xây dựng và phát triển của đất nước.

Picture
David Dương Trung tại công trường xây dựng Liên hợp xử lý rác Đa Phước những ngày giáp Tết Mậu Tý
Người ngoài không hiểu chuyện, ai cũng bảo anh “khùng”, có trong tay gia tài hàng triệu USD, sao không ở nước ngoài mà hưởng nhàn, lại về VN “ngụp lặn” trong rác, rước cái cực vào thân? Nhưng những người biết rõ gốc gác và con đường vươn lên làm giàu của anh trên đất Mỹ thì lại nói rằng anh rất “tỉnh”.

Con đường trở thành triệu phú đô la từ việc lượm rác ở xứ người rồi lại trở về xây dựng nhà máy xử lý rác tại quê nhà của anh mở ra thật nhiều hy vọng cho những ai đang nuôi khát vọng vươn lên làm giàu và hòa nhập cùng thế giới.

Ông “vua giấy vụn” một thời

David Trung sinh ở Sài Gòn năm 1958 trong một gia đình người Việt gốc Hoa. Cha anh là nhà tư bản Dương Tài Thu, chủ công ty Giai Thành, người từng được mệnh danh là “ông vua giấy vụn” của miền Nam trước giải phóng. Ngày ấy, cha anh đã xây dựng được cả một hệ thống thu gom rác, phế liệu… ở khắp Sài Gòn lục tỉnh với hàng loạt vựa lớn và đoàn xe tải 40 chiếc để vận chuyển phế liệu tái chế được. Ông còn là một trong những cổ đông lớn của nhà máy giấy lớn nhất miền Nam thời đó (nhà máy giấy Cogido) và cũng là nhà cung cấp toàn bộ nguyên liệu giấy phế liệu cho nhà máy này.

Năm 1975, Sài Gòn giải phóng, ông Dương Tài Thu cho ngưng hết các hoạt động kinh doanh vì tình hình khi ấy nhộn nhạo, công nhân phân tán. Rồi ông bị đánh tư sản, nhà cửa bị trưng dụng. Ông đem 40 chiếc xe tải tặng lại cho tài xế của mình làm kế sinh nhai, còn mình thì dẫn cả gia đình về miền Tây tìm đường di cư như sự lựa chọn của rất nhiều gia đình trong hoàn cảnh tương tự.

Picture
Bãi chôn lấp rác Đa Phước, TP.HCM
Sau mấy tháng tìm kiếm, gia đình mới mua được một chiếc tàu, nhưng khi cả nhà ra tới cửa biển thì người tài công ôm tiền trốn mất, tàu lại bị rớt mất chân vịt. Thế là cả nhà 23 người lênh đênh vô định trên biển cho đến khi lương thực và nước uống cạn kiệt mới được tàu nước ngoài vớt đưa vào trại tập trung ở Philippines. Sau 18 tháng trời sống cùng người bệnh tâm thần, ăn cơm hẩm, cá mục, gia đình David mới được chuyển sang trại tỵ nạn dành cho người Việt Nam. Đó cũng là lúc cả nhà được phía Hoa Kỳ chấp thuận cho định cư.

David còn nhớ rất rõ, họ đi chuyến bay vào cuối tháng 12 năm 1978, địa điểm mà họ được phép sinh sống nằm ở phía Đông nước Mỹ, khi đó, nghe nói rất lạnh và đang có băng tuyết. Cha của David suy nghĩ rất lâu và khi đến sân bay trung chuyển ở San Fransisco, ông quyết định dẫn cả gia đình trốn khỏi sân bay, tự tìm nơi ấm hơn và có đông người Á châu hơn mà sống.

Hỏi thăm lần lần, di chuyển bằng xe bus, cuối cùng, họ cũng tìm đến được khu phố Tàu của San Francisco. Ở đó, cha anh gặp những người đồng hương và được họ giúp đỡ tìm chỗ ở và việc làm cho 4 người lớn trong nhà, trong đó có David. Từ tay trắng, cả gia đình bắt đầu gầy dựng sự nghiệp tại xứ người.

Mưu sinh bằng nghề “lượm rác” ở xứ người

Sau khi đã có chỗ ở và việc làm ổn định, mỗi tối ba của David lại dẫn con cái đi dạo khu down town, nhìn lên toàn nhà lầu, nhìn xuống thì rác chất dọc 2 bên đường. Nhìn kỹ thì thấy toàn là giấy, mà giấy khô ráo, sạch sẽ, có thể tái chế được, bỏ đi thật uổng phí.

Nảy ra ý định nhặt giấy tái chế để tăng thu nhập nhưng lại chẳng biết ai là người thu mua, ông mới nghĩ ra một cách: sáng sáng, phân công mọi người trong nhà, mỗi người lên 1 xe bus, ngồi ngay cửa sổ tay mặt, đi dọc theo tour, nhìn xem có chỗ nào thu rác, ghi nhớ số chuyến xe và địa điểm.

Ngày thứ nhất cả nhà không thấy gì, ngày thứ 2, trên chuyến xe bus số 16 ra ngoại thành, bà mẹ nhìn thấy một dãy nhà kho rất lớn, trong đó có chứa carton, giấy vụn… Thế là ngày thứ ba, cả gia đình lên xe bus số 16 đi tới đó, hỏi thăm mới biết đó chính là nơi thu gom giấy tái chế.

Về nhà, ông Thu tập trung tất cả vốn liếng của cả nhà, được 700 USD, mượn của bạn bè được 900 USD nữa. đủ mua 1 xe tải cũ. Rồi ông phân công, tất cả mọi người, ngoài giờ đi học hoặc đi làm thì tranh thủ đi lượm rác (giấy loại). Ai học sáng thì chiều đi lượm, ai học chiều thì sáng đi lượm, ai làm ca đêm thì ban ngày chở giấy đi bán.

Từ đó, đêm đêm, ông chú, người giỏi tiếng Anh nhất nhà, làm tài xế chở mọi người đi lượm rác.Cứ thả 2 người 1 chỗ, lượm, lựa, sau đó quay lại đón. Một đêm đi gần 20 điểm. Phải lựa rất kỹ, giấy phải sạch, không còn kẹp giấy, kim bấm... Được cái, các điểm khá gần nhau. Mỗi đêm đi lượm khoảng 3-4 tiếng, đầy xe thì về. Mỗi ngày lượm rác như thế, cả nhà kiếm được khoảng từ 30-40 USD. Đó là một khoản tiền không nhỏ nếu so sánh với tiền công đi làm của David ( chỉ kiếm được 2,75 USD/giờ lao động phổ thông).

Toàn bộ số tiền kiếm được dùng để trả nợ và tích lũy. Cả nhà đều phải thắt lưng buộc bụng dành dụm vốn liếng để có thể mua thêm một chiếc xe tải. Cũng phải đến 1 năm sau mới có thể mua được chiếc xe thứ 2 mà không mắc nợ. Đến năm thứ 3 thì mua được được 8 chiếc xe tải, tài xế vẫn là người nhà.

Khi đó, số rác lượm được ngày càng nhiều hơn, không thể đem bán hết trong ngày được nên gia đình quyết định thuê kho chứa, một tuần mới đi bán 1 lần. Đó cũng là lúc gia đình quyết định tuyển thêm 1 số bạn bè mới sang, hướng dẫn họ đi lượm rác, trở thành một “hệ thống” người VN đi lượm rác ở San Francisco.

Ông Trần Tuấn Anh, Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại San Francisco, Mỹ, trong một bức thư gửi anh David Dương đã viết: "Dự án Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Đa Phước của Công ty California Waste Solutions là một minh chứng mới cho sự phát triển thành công của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mà ông (David Dương) là một đại diện tiêu biểu. Điều rất có ý nghĩa là cùng với sự phát triển và hội nhập thành công vào cuộc sống mới, những người con sống xa Tổ quốc đã chứng minh bằng hành động cụ thể truyền thống của người Việt Nam là luôn gắn bó với đất mẹ bằng những tình cảm thiêng liêng và sâu nặng của mình. Sự kiện này cũng là minh chứng rõ nét cho xu thế và nguyện vọng của nhân dân Việt Nam về đoàn kết cùng đóng góp xây dựng và phát triển đất nước theo đường lối đại đoàn kết dân tộc hướng tới tương lai của Đảng và Nhà nước Việt Nam".
Nguồn: Việt Báo, 09/02/2008
 
 
Picture
Dây chuyền xử lý rác nằm phơi mưa nắng
Kỳ 2: Hơn 82 tỉ đồng phơi sương

TT - Tỉnh Hà Tĩnh nhập dây chuyền xử lý rác của Hãng Menart (Vương quốc Bỉ) trị giá hơn 82 tỉ đồng, nhưng gần ba năm nay phải đem đi gửi tại một số lò gạch. Hệ thống dây chuyền xử lý rác đang trần mình dưới nắng mưa.

Dây chuyền xử lý rác để ở lò gạch

Ngày 7-10, tại Nhà máy gạch tuynen và bêtông xây dựng Vĩnh Thạch (xã Thạch Vĩnh, huyện Thạch Hà), vừa nghe chúng tôi hỏi, ông Vân - bảo vệ nhà máy - nhanh nhảu: “Mấy ngày trước, toàn bộ dây chuyền như một đống sắt để ngay giữa sân kia kìa. Nó phơi mình dưới nắng mưa cả năm nay, thấy xót cả ruột”.

Chỉ tay về phía sân gạch, bác Vân nói tiếp: “Cách đây khoảng một tuần, có mấy ông nghe đâu là người công ty công trình đô thị của tỉnh đưa xe đến chở toàn bộ dây chuyền xử lý rác về bãi rác tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên rồi. Họ phải chạy đến 15 chuyến xe tải lớn mới chở hết đống sắt ấy”.

Chúng tôi lên khu đất đồi nơi bãi rác đang được chôn lấp (thuộc thôn 4, xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên - cách hồ Kẻ Gỗ hơn 1km đường chim bay) tiếp tục đi tìm dây chuyền xử lý rác. Đi sâu vào phía trong bãi đất trống chỉ thấy một cái “lều” dựng tạm, bên trong có tấm biển đề: “Nhà máy sản xuất, chế biến phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt tại xã Cẩm Quan, huyện Cẩm Xuyên do Công ty TNHH một thành viên Quản lý công trình đô thị Hà Tĩnh làm chủ đầu tư”.

Anh Dương Xuân Nghĩa, tài xế lái xe ben ủi đất lấp rác tại đây, cho biết ngày 25-9 tỉnh có xuống khởi công nhà máy xử lý rác và chế biến phân hữu cơ. “Nhưng tôi chưa thấy đem máy móc gì xuống cả. Nghe đâu toàn bộ hệ thống dây chuyền còn đang được gửi tại một lò gạch ở thị trấn Cẩm Xuyên thì phải” - anh Nghĩa nói.Chúng tôi điện thoại cho một cán bộ Sở Tài nguyên - môi trường tỉnh hỏi về tung tích của dây chuyền xử lý rác thải hiện đang ở đâu, vị này ậm ờ nói không biết. Tiếp tục tìm kiếm, cuối cùng chúng tôi phát hiện toàn bộ dây chuyền xử lý rác đang được chất đống giữa sân của nhà máy gạch không nung tại thị trấn Cẩm Xuyên, huyện Cẩm Xuyên. Không khó để nhận ra nhiều thiết bị của dây chuyền xử lý rác này đã gỉ sét.

Dây chuyền xử lý rác này được tỉnh Hà Tĩnh nhập về từ năm 2008, mãi đến ngày 25-9-2011 nhà máy mới được khởi công và dự kiến tháng 2-2012 xây xong nhà máy. Tại sao đến nay nhà máy sản xuất - chế biến phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt của Hà Tĩnh mới được khởi công?

Trả lời câu hỏi này, ông Lê Quang Đức - chủ tịch, giám đốc Công ty TNHH một thành viên Quản lý công trình đô thị Hà Tĩnh, chủ đầu tư dự án - nói: “Cái này tôi không trả lời được vì công ty mới tiếp nhận dự án và làm chủ đầu tư từ tháng 5-2011”.

“Không làm được, tôi chịu trách nhiệm”

Nhà máy sản xuất, chế biến phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt của Hà Tĩnh có tổng vốn đầu tư gần 157 tỉ đồng (tính tròn), riêng phần thiết bị dây chuyền xử lý rác chi hết 82 tỉ đồng, còn lại là chi phí xây dựng và các khoản khác. Đây là nguồn vốn ODA vay của Vương quốc Bỉ với lãi suất ưu đãi, vốn đối ứng của ngân sách nhà nước phải bỏ ra chiếm tới 30% trên tổng mức đầu tư.

Ban đầu công suất nhà máy dự kiến chỉ đạt 120 tấn/ngày, nhưng nay được tỉnh quyết định nâng lên 200 tấn/ngày đêm.

Theo ông Lê Quang Đức, đây là dự án cấp thiết, tỉnh quyết liệt triển khai. Ông Đức tuyên bố chắc nịch: “Nhà máy sẽ xử lý được trên 90% tổng lượng rác đầu vào, nghĩa là phần rác phải đưa đi chôn lấp sau khi xử lý qua các khâu còn dưới 10%”. Ông Đức còn nhấn mạnh: “Đến lúc khánh thành nhà máy, mời các nhà báo đến tham quan, kiểm chứng. Phải đạt từ mức đó, UBND tỉnh đã phê duyệt rồi, nếu làm không được tôi chịu trách nhiệm”.

Dù ông Đức nói rất cứng rắn nhưng trong ngày khởi công xây dựng nhà máy, đại diện Công ty TNHH một thành viên Quản lý công trình đô thị Hà Tĩnh lại tỏ ra e ngại khi phát biểu: “Chúng tôi thấy dây chuyền xử lý rác của Vương quốc Bỉ tại Hà Tĩnh giống với dây chuyền xử lý rác tại nhà máy của TP Phủ Lý (tỉnh Hà Nam) và TP Quy Nhơn (tỉnh Bình Định). Các nhà máy này đều không tương thích với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa độ ẩm cao, đặc tính rác thải sinh hoạt chưa được phân loại tại nguồn nên hiệu quả chưa cao, lượng rác phải chôn lấp còn lớn”.

Hỏi về chi phí xử lý 1 tấn rác theo tổng mức đầu tư mà dự án được phê duyệt, ông Đức lại hẹn: “Nói chung, chi phí sẽ thấp hơn các nơi khác rất nhiều, ngày khánh thành sẽ báo cáo chi tiết hiệu quả nhà máy, còn bây giờ cố gắng làm đúng như dự án phê duyệt”. Ông Đức cho biết đã đi tham quan nhiều nhà máy xử lý rác nhập ngoại, nhưng không rõ ông có nhận ra một thực tế: phần lớn những nhà máy này chỉ xử lý được 40-50% lượng rác đầu vào, còn lại vẫn phải đem chôn.


Tính thân thiện với môi trường còn thấp

UBND TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam đã đầu tư xây dựng nhà máy chế biến phân hữu cơ từ rác thải sinh hoạt đặt tại xã Thanh Thủy, huyện Thanh Liêm. Giống như của tỉnh Hà Tĩnh, dây chuyền xử lý rác làm phân hữu cơ - phân compost của nhà máy được nhập về do Hãng Menart (Vương quốc Bỉ) sản xuất. Công suất hoạt động của nhà máy 120 tấn rác/ngày. Qua nhiều năm hoạt động, Sở Tài nguên - môi trường tỉnh Hà Nam đưa ra đánh giá: Công nghệ của dây chuyền xử lý rác này có nhược điểm là tỉ lệ rác sau khi xử lý phải đem chôn còn cao (hơn 40%), do đó tính thân thiện với môi trường của nhà máy mang lại khá thấp.

TP Quy Nhơn, tỉnh Bình Định cũng nhập dây chuyền xử lý rác của Hãng Menart. Theo tìm hiểu của chúng tôi, cả hai dây chuyền xử lý rác của TP Quy Nhơn và Phủ Lý hiện đều không thể sản xuất phân hữu cơ - phân compost từ rác như dự kiến.

Kỳ 1: Không phù hợp thực tiễn
Theo TTO
 
 
Picture
Dây chuyền xử lý rác của nhà máy xử lý rác TP Nam Định
Kỳ 1: Không phù hợp thực tiễn

TT - Những năm qua, không ít tỉnh thành đã vay vốn ODA nhập dây chuyền xử lý rác nhưng hiệu quả rất hạn chế. Không ít dây chuyền xử lý rác đang “đắp chiếu” hoặc chỉ vận hành được một phần.

TP Hải Phòng nhập dây chuyền xử lý rác từ Hàn Quốc có giá trị khoảng 334 tỉ đồng nhưng hiện chỉ xử lý được hơn 40% tổng lượng rác, gần 60% vẫn phải đem chôn. Nhà máy xử lý rác của tỉnh Nam Định (nhập từ Pháp) cũng trong tình trạng tương tự.

Theo điều tra của PV Tuổi Trẻ, dây chuyền sản xuất phân hữu cơ - compost của cả hai nhà máy trên đều không hoạt động, nguyên nhân cơ bản là không phù hợp với thực tiễn.

Công suất thấp

Năm 2007, UBND TP Hải Phòng đã tiến hành đầu tư Nhà máy xử lý chất thải rắn Tràng Cát (Nhà máy rác Tràng Cát) trên diện tích 14,2ha tại P.Tràng Cát, Q.Hải An. Toàn bộ dây chuyền của Nhà máy rác Tràng Cát đều được nhập từ Hàn Quốc, giá 16 triệu USD (tính tỉ giá hiện nay gần 334 tỉ đồng). Tổng số tiền đầu tư cho toàn bộ Nhà máy rác Tràng Cát gần 25 triệu USD (khoảng 521 tỉ đồng). Trong đó vốn vay ODA là 19 triệu USD và phải trả trong mười năm. Công nghệ của dây chuyền này ban đầu được cho rằng sẽ sản xuất mùn hữu cơ để chế biến thành phân compost với công suất thiết kế 200 tấn rác/ngày. Tháng 6-2009, nhà máy chính thức hoạt động.

Chúng tôi đến Nhà máy rác Tràng Cát chiều 24-9 và không thấy bóng dáng xe chở rác nào. Một số nhân viên ở đây cho biết nhà máy đang nghỉ hoạt động để bảo trì. Đi tham quan một vòng dây chuyền xử lý rác, chúng tôi thấy những lớp bụi phủ mờ trên một số băng chuyền, không ít mạng nhện giăng trên những công tắc điện, môtơ điện...

Theo ông Nguyễn Văn Quý - phó tổng giám đốc Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Hải Phòng, Nhà máy rác Tràng Cát chỉ có thể xử lý 150 tấn/ngày. Trong khi đó tổng lượng rác của TP Hải Phòng thu gom một ngày lên đến 850 tấn. Ông Quý cho biết hiệu quả hoạt động của Nhà máy rác Tràng Cát khá thấp. Rác sau khi được đưa vào nhà máy để tách lọc và chỉ xử lý được hơn 40% rác hữu cơ để làm phân compost, lượng rác còn lại chiếm tới gần 60% phải đem ra chôn lấp ngoài bãi.

Giải thích việc này, ông Quý cho rằng dây chuyền máy xử lý rác không tự phân loại được. Việc phân loại rác trong nhà máy hiện vẫn phải dùng đến sức người. Ông Quý cho biết dây chuyền làm ra phân compost chưa hoạt động được ngay từ khi nhập về, do nguyên liệu rác mùn hữu cơ của dây chuyền nhà máy sau khi xử lý chưa đạt chất lượng, không thỏa mãn một số chỉ tiêu môi trường như quy định. Ông Quý còn nói giá trị của toàn bộ dây chuyền sản xuất phân compost của nhà máy không lớn so với tổng vốn đầu tư. Theo điều tra, dây chuyền sản xuất phân compost chiếm khoảng 20% trên tổng giá trị 334 tỉ đồng (tức 66,8 tỉ đồng).


Mùn làm phân không bán được

TP Nam Định “đi trước đón đầu” bằng cách nhập dây chuyền xử lý rác làm phân compost của Pháp từ năm 1999. Vào thời điểm đó, dây chuyền xử lý rác này có giá khoảng 3 triệu USD. Và tổng vốn đầu tư cho nhà máy xử lý rác của TP Nam Định là 76 tỉ đồng. Nhà máy chính thức đi vào hoạt động năm 2002. Theo ông Triệu Đức Kiểm - chủ tịch hội đồng quản trị Công ty TNHH một thành viên Môi trường đô thị Nam Định, dây chuyền xử lý rác thải này đang hoạt động hiệu quả. Thế nhưng chúng tôi được biết do không đủ kinh phí nên nhà máy xử lý rác của TP Nam Định chỉ xử lý được khoảng 102 tấn rác/ngày, trong khi thiết kế ban đầu là 200 tấn rác/ngày.

Đi sâu vào tìm hiểu, chúng tôi phát hiện dây chuyền làm phân compost của nhà máy xử lý rác Nam Định dường như đã lâu không hoạt động. Khi được hỏi, ông Kiểm thừa nhận: “Dây chuyền làm phân compost từ rác thải hữu cơ không hoạt động từ năm 2004 do mùn rác hữu cơ làm ra không đạt các chỉ tiêu để sản xuất phân compost. Giá trị dây chuyền chiếm khoảng 20% của 3 triệu USD”.

Ông Kiểm cũng cho biết hiện 50% lượng rác sau khi đưa vào nhà máy xử lý vẫn phải đem ra bãi chôn lấp, 50% lượng rác còn lại gồm một ít rác được tái chế thành hạt nhựa, còn chủ yếu là mùn hữu cơ. “Riêng phần mùn hữu cơ đã ký hợp đồng tiêu thụ với công ty sản xuất phân hữu cơ và Công ty cổ phần Hoa Nam nhưng chưa tiêu thụ được. Phần rác mùn hữu cơ làm ra chỉ đem cho người dân quanh vùng bón cây trồng là chủ yếu” - ông Kiểm nói.

Theo ông Kiểm, dây chuyền xử lý rác do các nước châu Âu sản xuất, hệ thống tự động hóa không thích nghi được với thời tiết nhiệt đới của VN. “Hệ thống tự động hư hỏng rất nhanh. Chúng tôi phải sáng chế ra một số thiết bị cơ khí để thay thế hệ thống điều khiển tự động bị hư hỏng” - ông Kiểm nói thêm. Ông cũng thừa nhận: “Nhà máy xử lý rác của TP Nam Định chưa đạt hiệu quả trong việc giảm tỉ lệ rác phải mang đi chôn lấp. Hiệu quả về mặt kinh tế cũng chưa đạt khi sản phẩm mùn rác hữu cơ làm ra chưa bán được”.


Kỳ 2: 82 tỉ đồng “phơi sương”


Theo TTO

 
 
Picture
Một công đoạn trong Xử lý rác thải
Thành phố đang đô thị hóa nhanh, lượng rác thải ra môi trường ngày càng lớn, trong khi diện tích các khu chôn lấp chất thải rắn có hạn, công suất thu gom và xử lý rác thải chưa đáp ứng yêu cầu, ngày càng tác động xấu đến môi trường, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người dân.Để góp phần cải thiện quy trình xử lý rác thải tại các bãi rác, các chuyên gia của Tập đoàn Pháp nhân môi trường Fukuoka ( Nhật Bản) hỗ trợ Hải Phòng kỹ thuật xây dựng khu xử lý rác theo phương pháp bán hiếu khí kiểu Fukuoka, thí điểm tại bãi rác Đình Vũ.

Tại đây, các chuyên gia về môi trường của Nhật Bản hỗ trợ kỹ thuật, xây dựng các đường ống thiết kế theo hình xương cá, độ đốc 1% để thu nước rỉ rác trong khu thí điểm, trên các ống có các lỗ nhỏ để thu nước rác và cung cấp ô xy cho lớp rác... từng bước biến nơi đây thành khu xử lý rác thải thí điểm theo phương pháp bán hiếu khí kiểu Fukuoka.

Hiện các bãi rác tại Hải Phòng xử lý rác theo kiểu phân loại sau khi thu gom,  rồi dùng xe ủi san gạt bằng phẳng, đầm lèn chặt, rắc vôi bột để khử mùi và kích thích sự phân hủy rác. Trên cùng phủ lớp đất đỏ dày 10-20cm. Quy trình này được lặp lại hàng ngày do phương pháp đổ lấn dần, ngày càng bộc lộ những bất cập và gây ô nhiễm môi trường, đồng thời tốn diện tích.

Khu xử lý rác thải theo phương pháp bán hiếu khí tại bãi rác Đình Vũ khi đi vào hoạt động sẽ góp phần cải thiện môi trường sống, khử được mùi, phân huỷ rác nhanh, bớt được khí cácbon và mêtan độc hại ra môi trường. Theo Giáo sư Yasushi Matsufuji, Khoa Xây dựng trường Đại học Fukuoka (Nhật Bản), phương thức này  được Hội Môi trường quốc tế chấp nhận là một trong 3 phương thức làm giảm thiểu khí thải ra ngoài không gian, giảm khí thải hiệu ứng nhà kính. Phương pháp này  đang được phổ biến rộng trong khu vực, Hải Phòng được chọn làm thí điểm đầu tiên, đồng thời thí điểm cho cả khu vực. Giáo sư Yasushi Matsufuji cho rằng, chi phí cho việc xây dựng các khu xử lý rác thải hiện đại của các nước phương Tây là khá cao và không phù hợp với những nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Hiện xử lý rác thải bằng phương pháp bán hiếu khí kiểu Fukuoka gần như là lựa chọn tối ưu, bởi hiệu quả  khá cao, trong khi chi phí để xây dựng khu xử lý không lớn.

Dự án do Nhật Bản hỗ trợ với mức đầu tư 1 triệu yên cho hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo cán bộ. Hiện việc xây dựng lắp đặt thiết bị cơ bản hoàn thành, tháng 10 tới sẽ đưa vào vận hành thí điểm

Dựa trên việc thiết lập mối quan hệ giữa Việt Nam  và Nhật Bản, trực tiếp là quan hệ hợp tác giữa hai thành phố Hải Phòng và Kita Kyushu, cùng với sự cố gắng của lãnh đạo, cán bộ, công nhân viên Công ty TNHH MTV môi trường đô thị Hải Phòng, đặc biệt sự  tham gia nhiệt tình của các chuyên gia của Tập đoàn Pháp nhân môi trường Fukuoka, dự án được sử dụng làm mô hình trong tương lai và sẽ được giới thiệu áp dụng cho nhiều thành phố khác ở  Việt Nam, góp phần cải thiện môi trường sống của nhân dân, tạo môi trường xanh, sạch, đẹp đáp ứng nhu cầu phát triển của thành phố.

Theo VEA

 

Website môi trường chia sẻ kiến thức môi trường, thiết bị môi trường, thiết bị quan trắc tự động nước thải, khí thải và nước ngầm.